Life is a hide-out
 

Je vis dans le rêve de ma mère/ I live in the dream of my mother
 

When light behaves differently towards time
 

Verwar de staat niet met die van uw omgeving/ What you expect from the world behind you
 

The spiritual conquest of the world
 

A lost Happening/ Een verdwaalde gebeurtenis
 

The girl with the naked parents/Het meisje met de naakte ouders
 

Kakaja Zemlja
 
filmhistory jan willem van dam


  filmhistory jan willem van dam (PDF) >
 


Biography Filmmaker Jan Willem van Dam

Fictional, essayistic film- documentarymaker who, in his travelogues, investigates life and filmmaking. His concerns can be political, humorous, pessimistic, realistic or dreamlike. He was co-founder of Filmstad Den Haag, that produced many shorts made by artist and organized festivals and many filmevents. Born on a boat in 1962 on the wrong side of the river.

Life’s a hide out
HD 59 min 2014

Een komisch adoptie-drama waarin de maker een 50 jarige wanne-be kunstenaar speelt die op zoek is naar den kunst, zijn spirituele zelf en zijn adoptie vader; Oom Antonio. Een met zwarte humor gevulde documentaire-fictie film die speelt met de cliché’s over Zuid Amerika. Drugs, in zee geworpen politieke tegenstanders, muziek door blinde muzikanten, slechte behandeling van indianen en natuur etc.

Self-deprecation and Weltschmerz go hand in hand in this road movie about an wannabe artist with a mid-life crisis searching for his adoptive father in Latin America. His quest follows the bloody trail of his eccentric family. Does the key to salvation lie in the desiccated pampas?

Je vis dans le rêve de ma mere/ I live in the dream of my mother
HD CAM 150 min./ 2011

De film is de droom van de (echte) moeder van de maker, over een jonge donkere filmmaker, die op zoek naar kennis vele Europese en Aziatische landen bereist. Dat men via omwegen de avontuurlijkste vergezichten ontdekt, daarvan is dit globetrottende, epische verdichtsel het eigengereide bewijs.
De nieuwe film van vaste IFFR-gast Jan Willem van Dam is gestructureerd als de droom van een moeder (gespeeld door de echte moeder van de filmmaker) over het leven van een filmmaker. ‘In de droom van je moeder, doe je wat zij zegt dat je moet doen.’ Actuele politieke statements en persoonlijke reverieën gaan hand in hand met observaties over film, filmmaken en het leven van filmmakers.
Voor alle duidelijkheid, de droom heeft epische proporties. Het is een travelogue langs vele Europese landen, en uiteindelijk naar Azië en ‘het eiland van de eerlijke acteurs’. Want om de wereld te begrijpen dient men deze te bereizen, zo meent de moeder, en dat is wat de jonge filmmaker doet. Met de voice-over van een volwassene, wordt hij gespeeld door de tienjarige Chanoah Jap Ngie. Het reflectieve, geïmproviseeerde docurealisme van de film wordt onderbroken door een gestileerde korte film De ongekende vrijheidsdrang van soldaat L.B., die ‘op komt borrelen’ wanneer de jonge filmmaker een sms’je van zijn producent krijgt die hem maant een film te maken.

The film is the dream of the real mother of the maker, about a young dark filmmaker who travels through many European and Asian countries looking for knowledge. This globetrotting, epic fabrication is the stubborn proof that people discover the most adventurous panoramas via detours.
The latest film from IFFR regular Jan Willem van Dam has the structure of a dream about a filmmaker’s life, dreamt by a mother (played by the filmmaker's own mother). ‘In your mother’s dream, you do as she says.’ Comments on current affairs and personal reveries go hand-in-hand with observations on film, filmmaking and the life of a filmmaker. The dream has epic proportions: it is a travelogue passing through many European countries, then finally Asia and ‘the island of honest actors’. To understand the world, it is necessary to travel it, the mother says - and this is what the young filmmaker does. With an adult voice-over, he is played by ten-year-old Chanoah Jap Ngie. The film’s reflective, improvised docu-realism is interrupted by a stylised short film, The Unprecedented Thirst for Freedom of Private L.B., which ‘bubbles to the surface’ when the young filmmaker receives an sms from his producer reminding him to make a film. (Gerwin Tamsma IFFR)


Als het licht zich anders tot de tijd verhoudt/ When light behaves differently towards time
DV CAM 105 min./ 200
6
Film over het Georgië van na de Rozenrevolutie, met hoofdrollen voor een stevige agent van de geheime dienst en een mooie zestienjarige dromer. Beiden spelen zichzelf. Een evenzeer tijdloze als actuele film, met mooie en soms verontrustende ontmoetingen in een sprookjesachtig land.
De films van Jan Willem van Dam - strikt genomen zijn dat tegenwoordig video's - nemen in het nog steeds uitdijende gebied tussen fictie en documentaire een geheel eigen plaats in. 'De hoofdrolspelers spelen hun eigen rol, zoals deze ook van hen verwacht wordt in het werkelijke leven', aldus de maker. Als het licht zich anders tot de tijd verhoudt werd gefilmd in Georgië, in de periode na de Rozenrevolutie. De zestienjarige Nini Sardlishvili verhaalt van haar leven en dromen. Ze vertelt hoe ze op driejarige leeftijd van haar bed wordt gelicht door een onbekende man, die haar meeneemt en haar de wereld toont. De volgende ochtend is Nini weer thuis en vindt haar moeder sigarenas op haar kussen. 'Het was zowel vreemd als mooi', volgens Nini. Het is Gocha Ovashvili, agent van de Georgische Binnenlandse Veiligheidsdienst, die ons Georgië laat zien. Tegen de achtergrond van het betoverende landschap van de Kaukasische republiek ontmoet hij de plaatselijke bevolking tijdens zijn jacht op criminelen en spreekt met hen over de harde strijd om het dagelijks bestaan. Terwijl het lyrische en het tijdloze overheerst - zoals meestal bij Van Dam - zijn de beelden die hij 'vindt' soms verontrustend en actueel. We horen over Russische bombardementen in de Tsjetsjeense grensstreek en over Abchazische slavenhouders, we zien uitgebrande Sovjetarchieven en de leegloop van de bergdorpen. Ondertussen denkt Nini Sardlischvili na en werkt zij hard aan haar eigen toekomst. (GT)

Film about Georgia after the Rose Revolution, with leading roles for a sturdy agent of the Secret Service and a beautiful 16-year-old dream of. Both play themselves. A both timeless and topical film, with beautiful and occasionally disturbing encounters in a fairytale land.
The films of Jan Willem van Dam - strictly speaking they are videos these days - have a very special place in the expanding area between fiction and documentary. `The protagonists play their own roles, just as this is expected of them in real life,' according to the maker. When Light Behaves Differently Towards Time was filmed in Georgia, in the period after the Rose Revolution. Nini Sardlishvili (16) talks about her life and dreams. She describes how, at the age of three, she was taken from her bed by an unknown man, who took her out and showed her the world. The next morning, Nini is back home and her mother finds cigarette ash on her pillow. 'It was both strange and beautiful,' according to Nini. It is Gocha Ovashvili, agent of the Georgian Internal Security Service, who shows us Georgia. Against the background of the enchanting landscape of the Caucasian republic, he meets the local people during his hunt for criminals and talks to them about the hard struggle that is their everyday life. While the lyrical and the timeless are both predominant - as is usual with Van Dam - the images he 'finds' are sometimes alarming and topical. We hear about Russian bombardments in the Chechen border area and about Abkhazian slave traders, we see burned-out Soviet archives and the population decline in mountain villages. In the meantime, Nini Sardlischvili works hard on her own future. (Gerwin Tamsma IFFR)

What you expect from the world behind you or/of verwar de staat waarin u verkeert niet met die van uw omgeving
DV cam 150 min./2004

Lyrische reisdocumentaire en essay over de natuurlijke situatie en hoe de wereld te kennen. Twee zusters op reis in Toscane in een zoektocht naar de reden en rede van het bestaan. Met onder meer het huis van Tarkovski, de zoen van diens vrouw en de politiek van Berlusconi.
De films van Jan Willem van Dam zijn lastig te beschrijven. Vandaar wellicht de lange titel, die toch nog redelijk in de buurt komt. Maar we kunnen ook luisteren naar de filmmaker die ergens halverwege de film vanachter de camera op de vraag wat hij aan het doen is, antwoordt: 'Ik maak een documentaire over de natuurlijke situatie'. En ja, er zitten inderdaad prachtige scènes in die we meestal documentair noemen: hoe een hond eruitziet in de ochtendkou, moegestreden na een nacht blaffen tegen de sterren. Of een interview waarin de zoon van een restauranthouder vertelt hoe mevrouw Tarkovski (Nostalgia werd er gedraaid) hem als klein ventje op de mond zoende -heel normaal in Siberië, weet hij. En is dat werkelijk Tarkovski's verlaten huis dat we zien? Maar er zitten ook scènes in die eerder onder de noemer fictie vallen: langzaam gaat de camera stroomafwaarts, langs de rivier waar de twee zusters die de hoofdrollen spelen (of het onderzoeksobject vormen?) een vakantie doorbrengen. Verwar de staat... is het verslag van de Italiaanse avonturen van Manon en Madou Engels, op vakantie in Toscane. Voor de film(maker) is het de vraag of deze ontmoetingen wel leiden tot een rechtvaardiging van de inspanningen. Welke verbanden leggen ze in hun speurtocht naar diepgang in den vreemde? Dat geldt ook voor de kijker, in de bioscoop. Of: waar komt toch die irrationele aandrang vandaan om kunst te maken?
De plaatselijke bevolking en de protagonisten spelen hun eigen rol en er is geen sprake van voorgeschreven dialogen.

What You Expect… captures sisters Manon and Madou Engels on holiday in Tuscany. At times they are in the landscape talking to each other, at other times to the locals or observing some local event. The camera follows them around and at times stops to contemplate the landscape itself. Are we watching a documentary, an essay film, an experimental contemplation, a fiction film? Is it just a travelogue, is it making a political point, is it about memory, about existence? The film hovers in-between to open up a space in such grey areas, this no-man’s land. It slumbers in these shadows of form and representation, as you would travelling through Tuscany in summer. Time has stopped, time is irrelevant. It is the landscape that exists. But there are laid back conversations taking place between the film’s subjects and between the film and its audience. This film converses with the territory opened up by such work as Godard’s Weekend (as its end-point) and Tarkovsky’s Nostalgia (as its echo). A difference is that that was film and this is video, more fluid, like water, finding its level. This Tuscany is the landscape in which Nostalgia was shot and there are anecdotes from the locals about their experiences of the Tarkovskys. These revelations are encountered rather than introduced. There is a small overgrown abandoned house where Tarkovsky is supposed to have stayed: a trace of a trace. We are and we are not connected.(Gerwin Tamsma IFFR)

De geestelijke verovering van de wereld/ The spiritual conquest of the world
16 mm 70 min./ 2001

Filmmaker zoekt, geïnspireerd door 'De Eilanden' van Albert Alberts, zijn oude leraar Nederlands op, die als enige opdracht de geestelijke verovering van de wereld meekrijgt.
Het boek De eilanden van Albert Alberts was voor filmmaker Jan Willem van Dam aanleiding om zijn leraar Nederlands op de middelbare school, G.C.M. Pijnenborg sj., op te zoeken. 'De film bestaat uit aan sommige Russische films herinnerende beelden van donkere landschappen, kalme beelden van de eetzaal in het jezuïetenklooster waar de oud-leraar woont, maar ook geënsceneerde scènes. Van Dam lijkt op zoek naar een levenshouding en toont en passant de vergeten, verborgen 'toon' van een schijnbaar verdwenen Nederland. De filmmaker regisseerde zijn documentaire met een citaat van Nietzsche in zijn achterhoofd: 'Er worden in het ascetisch ideaal zoveel bruggen naar de onafhankelijkheid gewezen, dat een filosoof niet zonder inwendig jubelen en applaudisseren naar het verhaal van al die vast-beslotenen die op een dag nee zeiden tegen alle onvrijheid en de een of andere woestijn indoken, kan luisteren. Zelfs indien het alleen maar sterke ezels en het volstrekte tegendeel van een sterke geest waren.'

Inspired by 'The Islands' by Albert Alberts, a film-maker looks up his old Dutch teacher. The only task he gets is to conquer the world.
The book The Islands by Albert Alberts motivated Jan Willem van Dam to look up his Dutch teacher secondary school, Father G.C.M. Pijnenborg.'The film comprises images of dark landscapes, reminiscent of some Russian films, tranquil pictures of the refectory in the Jesuit monastery where the former teacher lives, but also acted scenes. Van Dam seems to be looking for an attitude to life and shows en passant the forgotten, hidden 'tone' of an apparently lost Holland.The film-maker directed his documentary with a quote from Nietzsche in mind: `In the ascetic ideal, so many bridges to independence are indicated, that a philosopher cannot listen without inner jubilation or applause to the story of all those resolute individuals who once said no to all the lack of freedom and headed into some desert. Even when they were only strong donkeys and the complete opposite of the strong spirit.'

Een verdwaalde gebeurtenis/ A lost Happening
16 mm 60 min. / 1996

Twee broers die hun ouderlijk huis reeds op jonge leeftijd hebben verlaten leven in een even mooie als onbegrijpelijke wereld. Anderen bepalen hun lot en hun ontmoetingen. Zo ontmoet de oudste broer Jurriaan de moordenaar P. en trekt hieruit de conclusie dat hij en zijn broer hun heil ergens anders moeten zoeken. Een sombere film waarin getracht word door een zekere esthetische schoonheid het leed van L‘homme pathetique te verzachten.

An acquintence of the filmmaker killed a man and kept the body in his house for 5 years. Is there an answer to that? Two brothers live in a Godforsaken land and meet the murderer. They have some questions.

Het meisje met de naakte ouders/ The girl with naked parents
16 mm 30 min. / 1993

Een zwart/wit film gebaseerd op een radio-interview waarin een meisje verteld over haar ouders die thuis altijd naakt lopen. De film volgt haar een korte periode in haar zwervend bestaan. Zij ontmoet een jongen en een aantal dagen wonen zij samen. De wegen scheiden zich echter al weer snel. De film met een fictief verhaal wordt afgewisseld met documentaire scènes in de stad waarin af en toe de hoofdrolspelers geplaatst zijn.

Based on a radio interview in which a girl tells about her parents. In their house they were always naked. This caused a rather problematic youth. The film follows the girl while encountering a young man.
.
Kakaja Zemlja
16 mm 20 min. / 1992

Een zwart/ wit film over de Rusische kunstenaar Igor Yaruskin. Hij schildert volgens West Europese traditie en maakt muziek en drinkt volgens Russische traditie. In woord en zang geeft hij zijn visie op zijn land en zijn leven. De film verwoordt en verbeeldt de strijd tussen een kunstzinnig- en een arbeidzaam leven in de laatste maanden van het Sovjet systeem.

‘Kakaja Zemlja’ is a micro portrait of unfashionable, unwieldy painter, Igor Yaruskin, from Leningrad, during the time of Perestroika. Somehow this quirky redundant subject manages to capture something of the times. Inside the home we seem to be viewing a past that never existed but somehow through the convergence of history, exists now. It is the film’s disjointed, menial construction that reinforces this impression. Yaruskin belongs but does not belong at the same time, and like Schrodinger’s cat, it just depends when you do the looking. (Sense of cinema)